Հայաստանի Հանրապետության աշխատանքային օրենսգիրքը սահմանում է՝
1. Աշխատանքային ստաժը այն ժամանակահատվածն է, որի ընթացքում քաղաքացին եղել է սույն օրենսգրքով կարգավորվող աշխատանքային հարաբերությունների մեջ, ինչպես նաև այլ ժամանակահատվածներ, որոնք, նորմատիվ իրավական ակտերին կամ կոլեկտիվ պայմանագրերին համապատասխան, կարող են հաշվարկվել աշխատանքային ստաժում, որով աշխատանքային օրենսդրությունը, այլ նորմատիվ իրավական ակտերը և կոլեկտիվ պայմանագրերը պայմանավորում են որոշակի աշխատանքային իրավունքներ կամ աշխատանքային լրացուցիչ երաշխիքներ ու արտոնություններ:
Աշխատանքային ստաժը կարող է լինել`
1) ընդհանուր աշխատանքային ստաժ, որում հաշվարկվում է քաղաքացու` աշխատանքային հարաբերությունների մեջ գտնվելու ամբողջ ժամանակահատվածը, ինչպես նաև այլ ժամանակահատվածներ, որոնք Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ թույլատրվում է հաշվարկել աշխատանքային ստաժում.
2) մասնագիտական աշխատանքային ստաժ, որում հաշվարկվում են քաղաքացու՝ Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված մասնագիտական կամ բարձրագույն կրթության, իսկ տվյալ աշխատանքի նկարագրով (պաշտոնի անձնագրով) որոշակի մասնագիտական կամ բարձրագույն կրթություն նախատեսված լինելու դեպքում՝ այդ կրթության մասին վկայող փաստաթղթում նշված որակավորմանը կամ մասնագիտությանը համապատասխանող աշխատանքային ստաժը՝ անկախ պետական կամ մասնավոր ոլորտներում կատարած աշխատանքից, ինչպես նաև այլ ժամանակահատվածներ, որոնք Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ թույլատրվում է հաշվարկել տվյալ տեսակի աշխատանքային ստաժում: Մասնագիտական աշխատանքային ստաժը ներառում է համապատասխան որակավորում ստանալուց հետո աշխատած ժամանակահատվածը.
3) որոշակի կազմակերպությունում կամ միևնույն գործատուի մոտ աշխատանքային ստաժ, որում հաշվարկվում է տվյալ աշխատատեղում աշխատաժամանակը, ինչպես նաև այն ժամանակահատվածները, որոնք Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ թույլատրվում է հաշվարկել տվյալ տիպի աշխատանքային ստաժում.
4) անընդմեջ աշխատանքային ստաժ, որում հաշվարկվում է միևնույն կազմակերպությունում (գործատուի մոտ) կամ մի քանի կազմակերպություններում (գործատուների մոտ) աշխատանքի ժամանակահատվածը, եթե մի աշխատատեղից մյուսի փոխադրումը կատարվել է գործատուների փոխադարձ համաձայնությամբ կամ աշխատանքային ստաժը չընդհատող այլ հիմքերով, կամ եթե մի աշխատանքից մյուսին անցնելու ընդմիջումները չեն գերազանցել մեկ ամիսը.
Աշխատանքային ստաժի հաշվարկման կարգը սահմանում է Հայաստանի Հանրապետության կառավարությունը:
Ինչպե՞ս է հաշվվում աշխատանքային ստաժը
Հայաստանի Հանրապետությունում աշխատանքային ստաժը որոշվում է որպես այն ժամանակահատվածների ամբողջություն, որոնց ընթացքում անձը գտնվել է աշխատանքային հարաբերությունների մեջ կամ օրենքով աշխատանքին համարժեք ճանաչված այլ գործունեության մեջ: Այն ներառում է ընդհանուր, մասնագիտական, կազմակերպչական և անընդմեջ ստաժը: Ընդհանուր աշխատանքային ստաժը ներառում է աշխատանքի բոլոր ժամանակահատվածները և օրենսդրությամբ թույլատրված այլ գործունեությունը, որը հաշվարկվում է որպես աշխատանքային ստաժ: Մասնագիտական աշխատանքային ստաժը ներառում է մասնագիտական կամ բարձրագույն կրթությունը հավաստող փաստաթղթում կամ աշխատանքի նկարագրության մեջ նշված որակավորմանը կամ մասնագիտությանը համապատասխանող աշխատանքը, ներառյալ համապատասխան որակավորում ստանալուց հետո աշխատած ժամանակահատվածները: Կոնկրետ գործատուի կամ կազմակերպության հետ ստաժը ներառում է այնտեղ աշխատած ժամանակը և օրենքով ճանաչված այլ ժամանակահատվածներ: Անընդմեջ աշխատանքային ստաժը ներառում է մեկ կամ մի քանի կազմակերպություններում անընդհատ աշխատանքը, պայմանով, որ տեղափոխությունները կատարվել են գործատուների փոխադարձ համաձայնությամբ կամ աշխատանքների միջև ընդմիջումները չեն գերազանցել մեկ ամիսը:
Աշխատանքային ստաժում ներառված ժամանակահատվածները ներառում են փաստացի աշխատանքը, ժամանակավոր անաշխատունակությունը, ամենամյա արձակուրդը, հարկադիր պարապուրդը, օրինական գործադուլները, զինվորական ծառայությունը, հանրային ծառայությունը և օրենքով սահմանված այլ ժամանակահատվածներ: Ուսումնական հաստատություններում առկա ուսման ժամանակահատվածները՝ մինչև վեց տարի՝ սկսած տասնվեց տարեկանից, նույնպես ներառվում են: Քաղաքացիաիրավական պայմանագրերով կատարված աշխատանքը հաշվարկվում է, եթե եկամտահարկը վճարվել է նվազագույն ամսական աշխատավարձ ստացող աշխատողի համար հաշվարկված գումարից ոչ պակաս չափով: Երեխաների, հաշմանդամություն ունեցող անձանց կամ խնամքի տակ գտնվող անձանց խնամքի ժամանակահատվածները, ինչպես նաև դիվանագիտական կամ զինվորական ծառայության մեջ գտնվող ամուսնու հետ համատեղ բնակության ժամանակահատվածները ներառվում են օրենքով սահմանված պայմաններով:
Աշխատողների որոշակի կատեգորիաների համար կիրառվում են հաշվարկման հատուկ կանոններ: Քաղաքացիական ավիացիայի անձնակազմի համար թռիչքային ժամերը վերածվում են ստաժի ամիսների կամ տարիների՝ համաձայն օրենքով սահմանված հարաբերակցությունների: Վնասակար կամ ծանր պայմաններում կատարված աշխատանքը հաշվարկվում է արտոնյալ գործակիցներով: Մետրոյի գնացքի վարորդների և նմանատիպ պաշտոնների համար աշխատած ժամանակահատվածը հաշվարկվում է մեկ ու կես գործակցով:
Աշխատանքային ստաժը հաստատվում է աշխատանքային գրքույկներով, արխիվային տեղեկանքներով, աշխատանքային պայմանագրերով և այլ պաշտոնական փաստաթղթերով: Նման փաստաթղթերի բացակայության դեպքում այն կարող է հաստատվել դատական վարույթի միջոցով կամ Կառավարության կողմից ձևավորված հանձնաժողովների կողմից: Հաշվարկը կատարվում է տարիներով, ամիսներով և օրերով, ընդ որում երեսուն օրը հավասար է մեկ ամսվա, իսկ տասներկու ամիսը՝ մեկ տարվա: Համընկնող ժամանակահատվածները հաշվարկվում են միայն մեկ անգամ, և վեց ամսից պակաս ժամանակահատվածները չեն ներառվում, մինչդեռ վեց ամիսը գերազանցողները կլորացվում են մինչև մեկ տարի: